Çamaşır makinesi sıkmaya başladığında veya buzdolabı kompresörü devreye girdiğinde Wi-Fi'nizin birkaç saniye kopması tesadüf değil. 2.4 GHz bandı, ev aletlerinin ürettiği hem elektromanyetik hem de elektriksel gürültüye açık bir frekans. Mikrodalga klasik örnektir — doğrudan 2.4 GHz'de yayın yapar — ama liste çok daha uzun.

Hangi ev aleti neden Wi-Fi'yi etkiler?

Üç farklı mekanizmadan bahsediyoruz; ilk ikisi sık sık karıştırılıyor.

Doğrudan radyo girişimi. Mikrodalga fırınlar 2,45 GHz civarında sızıntı yapar. Eski ya da kapak contası yıpranmış cihazlarda bu sızıntı yüzlerce metreyi bulabilir. Aynı bandı kullanan Wi-Fi 4 ve Wi-Fi 6 cihazları bu süre boyunca paket kaybeder.

Elektromanyetik gürültü. Fırçalı motorlar, kompresörler, triyak dimmer anahtarları ve ucuz LED driver'lar yüksek frekans gürültüsü yayar. Bu gürültü 2.4 GHz'de doğrudan yayın yapmasa da modemin ya da alıcı cihazın RF önucuna karışır. Çamaşır makinesinin motoru, buzdolabı kompresörü, saç kurutma makinesi, elektrikli süpürge ve ucuz LED ampuller bu kategoride.

İletken gürültü. Aynı prizden veya aynı faz hattından beslenen cihazlar, elektrik hattı üzerinden parazit iletir. Modeminiz filtresiz bir uzatma kablosuna takılıysa, aynı uzatmaya bağlanan buzdolabı kompresörü çalıştığında modemin güç regülatörü titrer. Bu titreme bazen cihazı tamamen resetler ve siz bunu "kopma" sanırsınız.

Üç mekanizma birleşince "buzdolabı çalışınca Wi-Fi düşüyor" tablosu çıkar. Çözüm için önce hangisinin baskın olduğunu bulmak gerekir.

Hangi bantta, hangi cihazda düşüyor?

Teşhise buradan başlamak gerekir.

Ev aleti 2.4 GHz'de etki 5 GHz'de etki
Mikrodalga fırın Ağır Minimum
Buzdolabı kompresörü Orta Düşük
Çamaşır makinesi (sıkma) Orta Düşük
Saç kurutma makinesi Hafif Minimum
Ucuz LED driver Değişken Minimum
Floresan balastı Hafif Minimum
Elektrik süpürgesi Orta Düşük

Kesin tespit için telefonunuzu bir sefer sadece 2.4 GHz SSID'ye, bir sefer sadece 5 GHz SSID'ye bağlayıp aynı anı tekrar yaşatın. Düşme 2.4'te var 5'te yoksa girişim sebeptir. İki bantta da düşüyorsa sorun büyük ihtimalle elektriksel gürültüdür ya da modem kendisi etkileniyordur.

Çözüm sırası — ucuzdan pahalıya

Pahalı değişimden kaçının; önce basit olanları deneyin.

1. Mümkün olan cihazı 5 GHz'e taşıyın

Modem çift bantsa iki bandın SSID'lerini ayırın. Bazı modemler iki bandı aynı ad altında birleştirir ("band steering"); bu sistem her zaman doğru bandı seçmez, özellikle sabit cihazları gereksiz yere 2.4'te tutar. Telefon, laptop, TV ve oyun konsolu gibi sabit cihazları doğrudan 5 GHz SSID'ye bağlayın. 5 GHz menzili daha kısadır ama ev aleti girişimine karşı çok daha dayanıklıdır.

2. Modemin yerini değiştirin

Mutfakla veya çamaşırlıkla aynı duvarı paylaşan bir modem, kompresör her devreye girdiğinde darbe alır. Modemi mümkünse mutfaktan en az bir oda uzakta, zeminden yüksekte, metal objelerin veya büyük beyaz eşyaların yanında olmayacak şekilde konumlayın. Buzdolabının arkası veya üstü en kötü yerdir. Modem tavan yüksekliğine yaklaştıkça da sinyal daha az engellenir.

3. 2.4 GHz kanalını sabitleyin

Türkiye'de 2.4 GHz bandında birbirinden bağımsız üç kanal vardır: 1, 6 ve 11. Diğer kanallar üst üste biner. Modem arayüzünden kanalı bu üçten birine sabitleyin — otomatikte bırakmayın — ve komşularınızın hangi kanalda olduğunu bir Wi-Fi analiz uygulamasıyla görün. Siz kanal 1'de, komşu kanal 3'teyse ikiniz de kaybedersiniz.

4. Modem ile ev aletlerinin prizini ayırın

Modemi, buzdolabı veya çamaşır makinesinin bağlandığı aynı uzatma kablosundan kurtarın. Mümkünse ayrı faz hattı, en azından ayrı priz kullanın. Modeminize uygun küçük bir voltaj regülatörü veya UPS iletken gürültüyü de süzer ve kısa düşmelerde modemin sıfırlanmasını engeller.

5. Problemli cihazı kontrol ettirin

Yıllardır sorunsuz çalışan bir cihaz birden Wi-Fi'yi etkilemeye başladıysa cihazın kendisinde sorun olabilir: yıpranmış motor fırçaları, sızıntı yapan kompresör kondansatörü, zayıf topraklama. Ev elektriğinin topraklaması düzgün değilse gürültü seviyesi anlamlı biçimde artar; eski binalarda bu sık rastlanan bir durum.

Altyapının payı var mı?

Girişim sorunu modem ile cihaz arasındaki havada yaşanır; altyapınız ister fiber olsun ister VDSL, Wi-Fi tarafındaki mekanizma aynıdır. Ancak modem çok eskiyse sadece 2.4 GHz destekliyor ya da zayıf bir radyoya sahip olabilir. Daha yeni bir modem (en az Wi-Fi 5, tercihen Wi-Fi 6) işi hafifletir. Modem değişimi düşünüyorsanız öncesinde adresinize göre altyapı sorgulaması yapın — fibersiz bir binada pahalı bir Wi-Fi 6 modem almanın sağlayacağı kazanç sınırlıdır.

Hâlâ düşüyorsa

Yukarıdaki adımlardan sonra bile her ev aleti devrede kesinti varsa modemin kendisi zayıflamış olabilir. Modem radyoları ömür boyu değildir; beş-altı yıl üstündeki cihazlarda alıcı duyarlılığı düşer. Modem değiştirme kararı vermeden önce bir arkadaştan yeni bir modem ödünç alıp aynı testi yapın. Sorun yeni modemde de varsa suçlu ev içindeki başka bir faktördür.

Sık sorulan sorular

Mikrodalga çalışırken Wi-Fi her zaman kopar mı?

Hayır. Yeni ve kapağı sağlam mikrodalgaların sızıntısı çok daha azdır. Eğer sadece mikrodalga çalışırken kopuyorsa cihazın kapak contasını kontrol ettirin; sızıntı artmışsa tamir veya değişim gerekir.

Buzdolabı için ayrı priz almak işe yarar mı?

Evet, ama tek başına yeterli olmayabilir. Ayrı priz iletken gürültüyü azaltır; modem ve buzdolabı aynı duvardaysa elektromanyetik etkileşim devam eder. En iyi sonuç için priz ayrımıyla birlikte modemi başka odaya taşıyın.

5 GHz'e geçince menzil sorunu yaşarım mı?

5 GHz, 2.4 GHz'e göre duvarları ve mobilyaları daha az delip geçer. Küçük dairelerde fark edilmez; geniş evlerde uzak odalarda sinyal zayıflayabilir. Çözüm ya mesh yapısı ya da uzak odaya bir Ethernet kablosuyla ikinci erişim noktası eklemektir.

Wi-Fi 6 modem bu sorunu kesin çözer mi?

Kesin değil. Wi-Fi 6, 2.4 GHz bandının kendisini daha iyi yönetir ama fiziksel girişimin önüne geçemez. Kazancı en çok, her iki banda da modern alıcı koyması ve 5 GHz'de yüksek verim sunmasıdır. Modem değiştirmeden önce konum ve kanal ayarlarını deneyin.


Bu yazıda rakamsal tarife karşılaştırması yok; mekanizma anlatımına dayanıyor. Tarife ve fiyat bilgileri için siteye bakmak isterseniz listelenen fiyatlar operatör tarafından değişebilir, güncel liste her ziyarette tazelenir.