Modem 300 Mbps bağlanıyor ama internet 100 Mbps geliyor, neden?

Windows'un Wi-Fi ayrıntılarında "Bağlantı hızı: 300 Mbps" yazıyor, ama hız testi 95 Mbps çıkıyor. Bu bir arıza değil, çoğu evde her gün olan bir şey. Modemin gösterdiği hız ile internetin size teslim edilen hızı iki ayrı şeydir; birbirini kesmeleri de gerekmez.

Bu yazıda üç şey var: modemdeki "300 Mbps" nereden geliyor, tarife hızıyla neden aynı olmak zorunda değil ve hangi durumda gerçekten bir sorun vardır.

"Bağlantı hızı" (link speed) nedir?

Wi-Fi'de bir cihazla modem arasındaki hız iki katman üzerinden düşünülür:

• Link speed (bağlantı hızı): cihaz ile modem arasındaki hava arayüzünün o an anlaştığı azami hız. Radyo teorik bir sayı verir: 144, 300, 433, 866, 1200 Mbps gibi. Bu, "eğer bu Wi-Fi kanalı üstünden mümkün olsaydı, aramızda en fazla şu kadar bit taşıyabiliriz" demek.
• Throughput (gerçek veri hızı): o hattan gerçekte akan trafik. Overhead, gürültü, çakışan komşu ağlar, cihazın anteni, duvar sayısı ve o anda ağı kullanan başka cihazlar bu sayıyı düşürür. Wi-Fi'de gerçek veri hızı, link speed'in yaklaşık yarısını nadiren geçer.

Windows'ta bu değeri "Ağ durumu → Kablosuz özellikleri", macOS'ta Option tuşuyla Wi-Fi simgesine tıklayarak, Android'de Wi-Fi ayarlarındaki ağ ayrıntılarında görürsünüz. Modemin yönetim panelinde ise "bağlı istemciler" listesinde her cihaz için ayrı ayrı listelenir.

Nedir bu 300, 866, 1200 sayıları? Wi-Fi standartlarının sabit basamaklarıdır:

"Modem 300 Mbps bağlandı" cümlesinin büyük ihtimalle söylediği şey: cihazınız 2.4 GHz bandında iki antenle bağlanmış. Yani bir modem-cihaz eşleşmesinden bahsediyoruz; internet aboneliğinizden değil.

Tarife hızından yüksek link speed görmek neden normal?

Tarifeniz 100 Mbps ise bile, modeminizdeki Wi-Fi radyosu her cihaza kendi hattı üstünden bağlanır. Bu bağlantı hızı; modemin donanım yeteneği, cihazın Wi-Fi kartı, kullandığınız bant (2.4 veya 5 GHz), aradaki mesafe ve duvarlar ile belirlenir. Aboneliğinizin kaç Mbps olduğuyla doğrudan ilgisi yoktur.

Basit analoji: eviniz için 100 Mbps'lik bir dış hat çekilmiş. Bu hat modeme ulaşıyor. Modem, evin içine 300, 866 veya 1200 Mbps'lik bir Wi-Fi yayınlıyor. İçeride hızlı olmak, dışarıdan gelenin hızlı olmasını sağlamıyor. Wi-Fi ne kadar hızlı olursa olsun, WAN tarafındaki dar boğaz aboneliğinizdir.

Dolayısıyla 300 Mbps link speed görüp hız testinde ~95 Mbps ölçmek, iki farklı yerde iki farklı şeyi ölçtüğünüz için beklenen sonuçtur. Hatta ideal senaryodur: Wi-Fi tarafınız aboneliğinizden hızlı, yani darboğaz hat, cihaz ya da Wi-Fi değil. Bu durumda hız testinden yaklaşık olarak aboneliğiniz kadar bir sonuç almanız gerekir.

Ne zaman kaygılanmak lazım? Tersi durum

Ters yön daha önemli: cihazınızın link speed'i aboneliğinizden düşükse, evin içindeki Wi-Fi hattı darboğaz demektir. Bu durumda internet ne kadar hızlı olursa olsun, o cihaz yalnızca link speed'in ölçtüğünüz kısmı kadar hız görebilir.

Örnek: 400 Mbps aboneliğiniz var, salondaki laptop 130 Mbps link speed gösteriyor. Bu laptop için hız testi tavanı yaklaşık 60–80 Mbps olur — kablo bağlansa bile Wi-Fi'de bunu geçemez. Kabul edilmesi gereken şey şu: Wi-Fi bandı düşmüşse aboneliğinizin geri kalanı bu cihaz için "kayıp"tır.

Tipik nedenler:

• Cihaz 2.4 GHz bandına bağlanmış: 5 GHz varken 2.4 GHz'e bağlı kalması, mesafe uzak olduğu ya da modem bant seçimini iyi yapmadığı içindir. Modem 2.4 GHz mi 5 GHz mi diye sorduğumuz yazıda bu ayrım var.
• Uzak oda / kalın duvar: Aynı cihaz modeme yakın 866 Mbps, uzak odada 130 Mbps görebilir. Sinyal zayıflığı, modülasyonu düşürür; bu da link speed'i düşürür.
• Modem eski standart: Modem Wi-Fi 4 sınırında ise 5 GHz cihazınız bile 150–300 Mbps ile sınırlıdır.
• Cihazın Wi-Fi kartı eski: Eski bir laptop 5 GHz'i hiç görmüyor olabilir; bu durumda 2.4 GHz'de takılı kalır.
• Komşu ağlarla çakışma: Özellikle 2.4 GHz'de kanal kirliliği hızı ciddi düşürür. Wi-Fi kanalı nasıl değiştirilir yazısı buna değiniyor.

Kısası: link speed tarifenizden yüksekse normaldir, endişelenmeyin. Tarifenizden düşükse, sorun aboneliğinizde değil evinizin içindedir; kabloyla ölçüm bunu doğrular.

Hızlı bir teşhis: kablo testi

Modemden ethernet kablosuyla laptop'a bağlanın ve hız testi yapın:

• Sonuç aboneliğinize yakın: hat sağlam, tarife çalışıyor. Wi-Fi tarafındaki cihaz için yukarıdaki nedenler geçerli.
• Sonuç aboneliğinizden belirgin düşük: sorun Wi-Fi'de değil. O zaman modemden operatöre giden hatta, altyapı yoğunluğuna veya ONT/modem sağlığına bakılır.

Wi-Fi ve kablo arasındaki farkın ne kadar büyük olabildiğine dair örnekli bir karşılaştırma Wi-Fi mi ethernet mi daha hızlı yazısında var.

Hız testinden kaç Mbps beklemek doğru?

Kablo bağlıyken hız testi tavanı aboneliğinizin yaklaşık %90–100'üdür (protokol overhead sebebiyle nadiren tam gösterir). Wi-Fi bağlıyken tavan, link speed'in yaklaşık yarısı ile aboneliğinizin daha düşüğü olur:

• 100 Mbps abonelik + 300 Mbps link speed → Wi-Fi'de 90–100 Mbps normal.
• 100 Mbps abonelik + 866 Mbps link speed → Wi-Fi'de yine 90–100 Mbps normal (darboğaz abonelik).
• 400 Mbps abonelik + 300 Mbps link speed → Wi-Fi'de 120–150 Mbps beklenir (darboğaz Wi-Fi).
• 400 Mbps abonelik + 866 Mbps link speed → Wi-Fi'de 300+ Mbps mümkün.

Hızının ne olması gerektiğini merak ediyorsanız fiber internet kaç Mbps olmalı yazısına bakabilirsiniz; hız testini doğru yapmanın da ayrı bir rehberi var, çünkü test yönteminizin kendisi de sonucu değiştiriyor.

Sık sorulan sorular