Yağmurda İnternet Neden Kesiliyor? Bakır Hat ve Nem İlişkisi

Yağmur başladı, internet kesildi. Sonra yağmur geçti, internet geldi. Bu tesadüf değil. Bakır telefon hattı üzerinden çalışan VDSL ve ADSL bağlantılarda nem, sinyal kalitesini doğrudan etkiler. Durumu anlayınca ne yapabileceğin de netleşiyor.

Bakır hat ve nem nasıl etkileşime girer?

Telefon hatları yıllarca toprak altında veya binalarda kablo kanallarında geçirilir. Bu hatlar zamanla eskir, yalıtım katmanı çatlar veya delinir. Normal havada bu çatlaklar sorun çıkarmayabilir. Yağmurda ise toprak nemi artar; çatlak veya gevşek bağlantı noktalarından giren su, iletken metal ile temas ederek sinyal üzerinde gürültü yaratır.

Teknik adıyla bu nem kaynaklı zayıflama ve gürültü sorunudur. Kablo ek noktaları, dağıtım kutuları ve bina girişleri en savunmasız noktalardır; buralarda biriken su sinyal yolunu bozar. Sonuç bağlantı hızına, kararlılığına ve sürekliliğine yansır: hat bazen kesilir, bazen çok yavaşlar, bazen paket kaybı artar. Tüm bu belirtiler aynı nedenden — yani hat yalıtımının bozulmasından — kaynaklanıyor olabilir.

Fiber bağlantı neden bu kadar etkilenmez?

Fiber optik kablo cam veya plastik elyaf üzerinden ışıkla veri taşır. Işık elektriksel sinyal değildir; nem ve su bunu etkilemez. Bu yüzden fiber bağlantılar yağmur, nem ve toprak koşullarına bakıra kıyasla çok daha dirençlidir.

Bağlantın VDSL veya ADSL ise ve yağmurda tekrarlayan kesintiler yaşıyorsan bu farkı hatırlamak önemli: sorun büyük olasılıkla bakır altyapının doğasıyla bağlantılı ve hat teknisyeninin müdahalesi gerekiyor. Adresinde fiber altyapısı olup olmadığını altyapı sorgulama sayfasından kontrol edebilirsin.

Kısa kesinti mi, saatlerce süren mi?

Yağmur sırasında kısa süreli kesintiler yaşandıktan sonra yağmur geçince bağlantı kendiliğinden dönüyorsa bu, bakır/VDSL bağlantısında beklenebilecek bir durumdur — hat tam sağlıklı olmasa da yalıtım bu seviyedeyken bağlantı bir şekilde toparlanabilir.

Ama şu koşullar artık rutin servis talebini haklı kılar:

• Kesinti saatler sürüyor ya da yağmur geçtikten sonra da bağlantı gelmiyor.
• Yağmurlu havalarda kesinti artık öngörülebilir bir rutin haline geldi.
• Rutubetli günlerde (yağmur olmasa bile) benzer sorun yaşıyorsun.
• Her seferinde kesinti süresi uzuyor.

Bu koşullardan biri varsa hat yalıtımı ciddi biçimde bozulmuş demektir ve operatörün teknik servisinin hattı yerinde incelemesi gerekir.

Adım adım: ne yapabilirsin?

1. Modem durumuna bak

Kesinti sırasında modeminizin DSL ışığına bak. DSL ışığı sönüyorsa bağlantı modem ile hat arasında kopuyor demektir — sorun büyük olasılıkla hat kaynağında. DSL ışığı yeşil yanmaya devam ediyorsa sorun başka yerde aranmalı.

Modemi yeniden başlatmak sorunun geçici olarak çözülüp çözülmediğini görmek için denenebilir; ama hat kaynaklı bir sorunsa yeniden başlatmak kalıcı etki yaratmaz.

2. Ev içi kabloları görsel kontrol et

Modeme bağlı telefon hattı kablosu görünürde hasarlı, kıvrık ya da ıslak mı? Modem giriş noktası veya priz kutusu rutubetli bir yerde mi konumlanmış? Bina girişindeki kablo kanalında dışarıdan su girişi var mı?

Bu kontrolleri yapmak teknik servise önce nereye bakması gerektiğini söylemeye yarar; ayrıca sorunun ev içinde mi yoksa dışarıda mı olduğunu daraltmaya yardımcı olur.

3. Wi-Fi'yi dışla, Ethernet kabloyla test et

Kesinti sırasında mümkünse Ethernet kabloyla doğrudan modeme bağlan ve bağlantıyı test et. Wi-Fi sinyali de rutubet ve duvar koşullarına duyarlı olabilir; bağlantı sorununu hat kaybı ile karıştırmamak için kablolu bağlantıyla ölçmek daha güvenilir.

4. Arıza kaydı aç

Tekrarlayan kesintiler için resmi arıza kaydı açtırmak önemli: her kayıt tarihli bir iz bırakır ve teknik servis sürecini resmileştirir.

Arıza kaydı açarken şunları belirt:

Bu bilgilerle açılan arıza kaydı, soyut "yağmurda internet gidiyor" şikâyetinden çok daha hızlı işleme alınır.

Arıza kaydı açma adımları ve tüketici hakları için internet arıza kaydı nasıl açılır sayfasına bakabilirsin.

5. Teknik servis ziyareti

Teknisyen geldiğinde yapılacak başlıca kontroller şunlardır:

• Hat sinyal ölçümü: Gürültü ve zayıflama değerleri ölçülür. Yağmurlu havada yapılan ölçüm en gerçekçi sonucu verir; mümkünse yağmurlu gün için randevu ayarla.
• Dağıtım kutusu ve ek noktaları: Rutubetten etkilenmiş bağlantı noktaları yeniden yapılır, gerekirse sızdırmazlık uygulanır.
• Yalıtım testi: Hattın toprakla kısa devre yapıp yapmadığı ölçülür.

Teknik servis ziyareti olmadan sorunu uzaktan teşhis etmek güçtür; bu yüzden servis talebi erken açılmalıdır.

6. Sorun tekrarlıyorsa BTK şikâyeti

Tekrarlayan arıza kaydı açtırmana rağmen sorun çözülmüyorsa ve kesintiler sözleşmende belirtilen hizmet koşullarını ihlal ediyorsa BTK Tüketici Başvuru Merkezi'ne başvurabilirsin. Başvuruda açtığın arıza kayıt numaralarını ve tarihlerini hazır bulundur.

Sorun yağmurla sınırlı değilse

Yağmurda başlayan sorun kuru havalarda da devam ediyorsa ya da hat giderek kötüleşiyorsa altyapısal bir yıpranma söz konusu olabilir. Bu durumda operatör hat yenileme yapabilir; ancak talep ve uygulama süreç gerektirebilir.

Bu noktada adresinde fiber altyapısı gelip gelmeyeceğini araştırmak mantıklıdır. Altyapı sorgulama sayfasında adresin için hangi altyapının mevcut olduğunu görebilirsin; fiber yoksa mevcut seçenekleri karşılaştırarak en uygun tarifeler arasından tercih yapabilirsin.

Sık sorulan sorular

Bu yazı bakır hat altyapısı ve nem etkileşiminin teknik mekanizmasını açıklamaktadır. Belirli tarife fiyatı içermemektedir.