Arka planda internet yiyen uygulama nasıl bulunur?

Bağlantınız iyi görünüyor ama video takılıyor, oyunda gecikme artıyor ya da sayfa yavaş açılıyor. Modemi sıfırladınız, hız testi yaptınız — çıkan sonuç beklediğinizden çok daha düşük. Büyük olasılıkla arka planda çalışan bir uygulama bant genişliğini kullanıyor.

Bu durum Windows'ta özellikle yaygın: işletim sistemi kendi güncellemelerini arka planda sessizce indiriyor, bulut depolama uygulamaları dosyaları senkronize ediyor, antivirüs yazılımı veritabanını güncelliyor. Bunların hiçbiri size haber vermek zorunda değil. Arka planda internet yiyen uygulamayı bulmak için iki ana araç var: Görev Yöneticisi ve Kaynak İzleyicisi.

Görev Yöneticisi ile hangi uygulama ağ kullanıyor?

Görev Yöneticisi'ni açmak için Ctrl + Shift + Esc tuş kombinasyonunu kullanın veya görev çubuğuna sağ tıklayıp "Görev Yöneticisi" seçin.

Açıldıktan sonra İşlemler sekmesinde tablonun üst kısmında sütun başlıkları görürsünüz: CPU, Bellek, Disk, Ağ. Ağ sütununa tıklayarak ağ kullanımına göre sıralayın — en fazla veri aktaran uygulama en üste çıkar.

Bu görünümde rakam MB/sn olarak gösterilir. Küçük bir rakam (0,1 MB/sn gibi) bile uzun süre sürdüğünde fark edilir bir yük yaratıyor. Büyük rakam görürseniz (birkaç MB/sn), o uygulama büyük ihtimalle aktif bir indirme ya da yükleme işlemi yapıyor.

Görev Yöneticisi hangi uygulamanın ne kadar kullandığını gösteriyor ama neyi indirdiğini söylemiyor. Daha ayrıntılı bilgi için Kaynak İzleyicisi'ne geçin.

Kaynak İzleyicisi: Hangi adrese bağlanıyor?

Kaynak İzleyicisi'ne ulaşmanın en hızlı yolu: Görev Yöneticisi'ni açın, alt kısımdaki Performans sekmesine gidin, oradan Kaynak İzleyicisini Aç bağlantısına tıklayın. Alternatif olarak Win + R tuşlarıyla Çalıştır penceresini açıp resmon yazabilirsiniz.

Kaynak İzleyicisi'nde Ağ sekmesini seçin. Bu sekme üç bölümden oluşuyor:

Ağ Etkinliği: Hangi işlem, saniyede kaç bayt gönderiyor ve alıyor.
TCP Bağlantıları: Her işlemin hangi uzak adreslerle bağlantısı var.
Dinleme Bağlantı Noktaları: Gelen bağlantı bekleyen uygulamalar.

"Ağ Etkinliği" listesinde yüksek "Gönderme" veya "Alma" değeri gösteren uygulamaya tıklayın. Alt panelde "TCP Bağlantıları" bölümünde bu uygulamanın hangi sunuculara bağlandığını görebilirsiniz. Bilinmeyen bir adrese büyük veri aktarımı varsa dikkat etmek gerekir.

Windows Update bant genişliği nasıl sınırlanır?

Windows Update, özellikle büyük özellik güncellemelerinde ciddi bant genişliği tüketebilir ve bu indirmeleri varsayılan olarak arka planda yapar. Bunu sınırlamak için şu adımları izleyin:

Ayarlar > Windows Update > Gelişmiş seçenekler yolunu izleyin.
Sayfayı aşağı kaydırın, Teslim Optimizasyonu bağlantısına tıklayın.
Açılan sayfada Gelişmiş seçenekler bağlantısına gidin.
"Arka plan indirme bant genişliği" altında yüzde ya da mutlak değerle sınır belirleyin.

"Mutlak bant genişliği" seçeneği daha öngörülebilir: örneğin 1 Mbps sınır belirlerseniz Windows Update bunun üzerine çıkamaz. Sınırı koyarken normal kullanım için ne kadar bırakmak istediğinizi düşünün.

Bir de "diğer PC'lerden indirme" seçeneği var: Windows, güncellemeleri yerel ağdaki ya da internetteki diğer bilgisayarlardan da indirebiliyor. Bu özelliği kapatmak için aynı sayfada "PC'ler arası indirmeye izin ver" seçeneğini devre dışı bırakın.

OneDrive sessiz senkronizasyonu nasıl yavaşlatılır?

OneDrive, yeni veya değişen dosyaları otomatik olarak buluta yükliyor. Büyük bir klasör ilk kez senkronize ediliyorsa ya da sık değişen dosyalar varsa bu yükleme işlemi arka planda sürekli bant genişliği kullanabilir.

Senkronizasyon hızını sınırlamak için:

Sistem tepsisinde OneDrive simgesine sağ tıklayın.
Ayarlar > Senkronizasyon ve yedekleme > Gelişmiş ayarlar yolunu izleyin.
"Hız sınırla" seçeneğiyle yükleme ve indirme bant genişliğini KB/sn cinsinden sınırlayın.

Ayrıca ihtiyaç duymadığınız klasörleri senkronizasyonun dışında tutabilirsiniz: Ayarlar > Hesap > Klasör Seç. Senkronize edilecek klasörleri elle seçtiğinizde gereksiz veri aktarımı ortadan kalkar.

Google Drive ve diğer bulut uygulamaları

Google Drive masaüstü uygulaması (Google Drive for Desktop), benzer bir senkronizasyon hızı ayarına sahip. Sistem tepsisindeki simgeye tıklayın, dişli simgesiyle Tercihler menüsüne girin. "Bant genişliği" bölümünde yükleme ve indirme hızını sınırlayabilirsiniz.

Dropbox, iCloud ve benzeri uygulamalar da genellikle bant genişliği sınırlama seçeneği sunuyor. Her birinin sistem tepsisi menüsünden Ayarlar > Bant genişliği yolunu izleyin.

Yönlendirici panelinden cihaz bazlı kontrol

Bazen sorun bilgisayarınızda değil, ağınızdaki başka bir cihazda olabilir: akıllı TV güncelleme indiriyor, oyun konsolu yama yüklüyor, ağa bağlı depolama cihazı yedekleme yapıyor.

Yönlendiricinizin yönetim paneline (genellikle tarayıcıda 192.168.1.1 veya 192.168.0.1) girerek bağlı cihazları görüntüleyebilirsiniz. Bazı modern yönlendiriciler cihaz bazında anlık bant genişliği kullanımını da gösteriyor; bu sayede sorunun kaynağını kolayca belirleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Görev Yöneticisi ağ sütunu 0 gösteriyor ama internet yavaş, ne yapmalıyım?

Görev Yöneticisi saniyede bir güncelleniyor ve kısa anlık değerleri gösteriyor. Sürekli düşük değer görünmesine rağmen internet yavaşsa Kaynak İzleyicisi'nde birkaç dakika izleyin; ani veri artışları burada daha belirgin çıkıyor. Alternatif olarak yönlendirici panelindeki tüm cihaz listesini kontrol edin — sorun başka bir cihazdan kaynaklanıyor olabilir.

Windows Update'i tamamen durdurmak güvenli mi?

Güvenlik güncellemelerini kalıcı olarak engellemek önerilmiyor. Bunun yerine bant genişliği sınırı koyun veya "Etkin saatler" ayarıyla güncellemelerin yalnızca kullanım dışı saatlerde indirilmesini sağlayın: Ayarlar > Windows Update > Gelişmiş seçenekler > Etkin saatler.

OneDrive senkronizasyonu sırasında önemli bir dosya kaybolur mu?

OneDrive senkronizasyonu duraklatılabilir; bu sırada yerel dosyalar değiştirilse bile OneDrive'a yüklenmez. Duraklatma süresini kendiniz belirleyebilirsiniz: sistem tepsisi simgesine sağ tıklayın, "Senkronizasyonu Duraklat" seçin. Yeniden başlattığınızda o süre içindeki değişiklikler toplu olarak yükleniyor.

Arka planda internet kullanan uygulamayı kapattım ama sorun devam ediyor, neden?

Bazı sistem hizmetleri ayrı bir işlem adıyla çalışıyor: örneğin Windows Update svchost.exe altında görünüyor, kendi adıyla değil. Kaynak İzleyicisi'nde svchost.exe örneklerini genişletip TCP bağlantılarına bakın; hangi servisin hangi sunucuya bağlandığını göreceksiniz.

Arka plan trafik sorununu çözdükten sonra hız beklediğinizin altında kalmaya devam ediyorsa, tarife ya da operatör değişikliğine bakmanın zamanı gelmiş olabilir. Taahhütsüz internet tarifeleri sayfasından bağlayıcı sözleşme olmadan değiştirilebilen seçenekleri inceleyebilirsiniz.