Beklenti şudur: internet kablosu takılı bilgisayardaki bağlantı, aynı modemdeki Wi-Fi'den daha hızlı olmalıdır. Çoğu evde durum da budur. Ama bazen hız testini açınca ters bir sonuç çıkar: Wi-Fi 300 Mbps dönerken aynı modeme bağlı ethernet kablosu 90 Mbps'te takılı kalır. Bu yazı, ethernet'in Wi-Fi'den yavaş çıkmasının gerçek nedenlerini ve bu durumun nasıl doğrulandığını adım adım açıklıyor.
İlk olarak şunu kabul etmek gerekir: hız testi aletin kendisini değil, zinciri ölçer. Zincirin halkalarından biri 100 Mbps'e kilitlenmişse testin sonucu da 100 Mbps civarında çıkar — Wi-Fi tarafı daha hızlıysa aradaki fark testte doğrudan görünür.
Hız testinde ethernet neden geride çıkar?
Kablolu bağlantının olması gereken hızı vermemesinin birkaç yaygın nedeni vardır. Bunların çoğu "arıza" değil, standart limittir; biri çözülmeden kablo değiştirmek faydasızdır.
1) Kablonun kategorisi 100 Mbps'te takılı. Cat 5 standardı 100 Mbps için tasarlanmıştır; 1000 Mbps (Gigabit Ethernet) için Cat 5e veya üzeri gerekir. Eski bir Cat 5 kablosu, modem gigabit olsa bile 100 Mbps civarında kalır. Dışardan Cat 5 ile Cat 5e birbirine çok benzediği için kablonun üzerindeki yazıya bakmadan ayırt etmek zordur. Kabloların çeşitleri ve etiket okuma konusunda Cat 5 - Cat 6 - Cat 7 kablo farkı yazımız ayrıntıyı anlatıyor.
2) Modemin LAN portu 100 Mbps "Fast Ethernet". Operatörün verdiği bazı modemler maliyeti düşürmek için gigabit yerine 100 Mbps LAN portlarıyla gelir. 500 Mbps bir tarifede bile modemin LAN portu Fast Ethernet ise kablolu bağlantıda tavan 100 Mbps olur. Wi-Fi tarafı 2x2 veya 4x4 anten ile çok daha yüksek senkronize olabilir; sonuç olarak Wi-Fi daha hızlı görünür. Modemin alt yüzünde ya da ayar panelinde "LAN port 10/100" ibaresi varsa port gigabit değildir.
3) Konektör veya kablo hasarı. RJ45 konektörün içindeki sekiz telin dördü 100 Mbps iletim için yeter; dolayısıyla iki tel kopmuş ya da plastik dilleri kırık bir kablo "çalışır" ama yalnızca 100 Mbps'te çalışır. Kabloya yakın oturan bir eşyanın baskısı, kıvırılmış veya ezilmiş bölge, uzun süre kapı altında kalmış bir hat aynı davranışı verir. Bakır içinde kırılma gözle görünmez; sadece hız testinde ortaya çıkar.
4) Duplex uyumsuzluğu (autonegotiation hatası). Her iki uç cihaz da en yüksek ortak hıza anlaşmak için otomatik görüşür. Çok eski bir ağ kartı veya elle sabitlenmiş port ayarı bu görüşmeyi bozarsa bağlantı "half duplex 100 Mbps"e düşer ve orada kalır. Bu durumda ağ kartı simgesinde çarpı yoktur, hız düşmüştür.
5) Uzun kabloda sinyal kaybı. Ethernet standartlarında bakır kablo için 100 metrelik mesafe sınırı yazar. Pratikte 60-70 metreyi geçmiş, kıvrımlı ve ucuz kablolarda hız 100 Mbps'e düşer. Evde bu nadirdir ama bina içi çekilmiş uzun hatlarda görülür.
Hangi kombinasyon ne verir?
Aşağıdaki tablo "kablo + port" birleşiminin kablolu bağlantıda ulaşabileceği pratik tavanı özetler. Bu, tarife hızından bağımsız bir donanım limitidir.
| Kablo kategorisi | Modem LAN portu | Kablolu bağlantıda tavan |
|---|---|---|
| Cat 5 | 100 Mbps (Fast Ethernet) | 100 Mbps |
| Cat 5 | 1000 Mbps (Gigabit) | 100 Mbps (kablo kısıtlıyor) |
| Cat 5e / Cat 6 | 100 Mbps (Fast Ethernet) | 100 Mbps (port kısıtlıyor) |
| Cat 5e / Cat 6 | 1000 Mbps (Gigabit) | 1000 Mbps |
| Cat 6a | 1000 Mbps (Gigabit) | 1000 Mbps |
Yani kablo "yeterince yeni" olsa bile modem LAN portu Fast Ethernet ise sonuç değişmez. Bu, 500 Mbps üstü tarifelerde en sık karşılaşılan ve en çok yanlış teşhis edilen bölümdür.
Teşhis sırası
Değiştirmeye kablodan başlamayın; sıra önemli:
- Ağ kartı simgesine bak. Windows'ta ağ ayarlarında "Bağlantı Hızı" alanı port müzakeresinin sonucunu gösterir. 100/100 (Mbps) yazıyorsa taraflardan biri Fast Ethernet'tir.
- Farklı bir LAN portu dene. Modem üzerinde dört LAN portu varsa her birinde test et. Bir port bozulmuş olabilir ya da LAN1 gigabit, LAN2-4 100 Mbps olabilir — bazı modellerde bu şekildedir.
- Modemin özelliklerine bak. Modemin alt yüzünde veya operatör sayfasında LAN portunun hızı yazar. "10/100 BASE-T" ibaresi varsa gigabit değildir.
- Kabloyu değiştir — bilinen gigabit bir kabloyla. Üzerinde Cat 5e, Cat 6, Cat 6a yazan ve kısa (3-5 m) bir kabloyla deneyin. Hız artarsa suçlu eski kablodur.
- Konektörü kontrol et. Modeme ve bilgisayara giriş yerinde plastik dil kırıksa veya içeride tellerden biri yerine oturmamışsa konektör yeniden sıkıştırılmalı ya da uç değiştirilmelidir.
Bu sıra, "önce kablo satın alıp sorun çözüldü mü?" döngüsünden daha ucuzdur. Kablo değiştirmeden önceki üç adım genellikle hangi halkanın sorumlu olduğunu söyler.
Wi-Fi niye daha hızlı görünüyor olabilir?
Wi-Fi'nin modern evlerde 300-800 Mbps "senkron hız" göstermesi normaldir. Bu, modem ile cihaz arasındaki radyo bağlantısının kapasitesidir, internetten gelen gerçek bant genişliği değildir. Hız testinde Wi-Fi daha hızlı çıkıyorsa iki şey birden olmuş olabilir: (1) ethernet tarafı 100 Mbps'e kilitli; (2) Wi-Fi tarafı 5 GHz üzerinde modeme çok yakın. Ethernet, aynı tarifede 100 Mbps üstünü vermiyorsa sorun internet hızında değildir — kabloda ya da portadır. Yakın konu olarak tersi senaryoyu, yani ethernet hızlıyken Wi-Fi'nin yavaş kalmasını anlatan yazımız de aynı adımları ters yönden gösteriyor.
Sık sorulan sorular
Ethernet 90 Mbps çıkıyor, tarife 500 Mbps — kabloyu değiştirsem düzelir mi?
Yalnızca kablo Cat 5 ise düzelir. Kablo zaten Cat 5e / Cat 6 ise sorun büyük ihtimalle modemin LAN portundadır; o zaman kablo değiştirmek fark yaratmaz. Önce ağ ayarlarındaki "Bağlantı Hızı" değerine bakmak gerekir.
Modemin LAN portu 100 Mbps çıkarsa ne yapmalıyım?
Operatörden gigabit LAN portlu modem talep edebilir ya da harici bir gigabit anahtar (switch) koyarak modeme bağlanabilirsiniz. Modemin tüm LAN portları Fast Ethernet ise harici gigabit anahtar da modemin uplink hızından fazlasını veremez; bu durumda modem değiştirmek şart olur.
Hız testinde Wi-Fi 300 Mbps, ethernet 90 Mbps — tarifem düşük mü?
Tarifeniz 100 Mbps veya altı ise iki değer de normaldir, "ethernet yavaş" demek doğru olmaz; zaten gelenin tamamı o. 200 Mbps ve üstü bir tarifedeyseniz 90 Mbps ethernet bir donanım limitidir, operatör tarafında bir sorun değildir.
Konektörü yeniden sıkıştırmak için özel alet mi gerekiyor?
Evet, RJ45 pensesi (crimp aleti) gerekir ve uçlar da ayrı alınır. Ucuz bir alet 300-500 TL civarındadır; tek seferlik bir iş için yerine hazır patch kablo almak çoğu zaman daha hızlı ve ucuz çözümdür.
Not: Burada verilen Cat kablosu ve ethernet standartları IEEE 802.3 standartlarının pratik limitleridir; bir operatörün tarife hızından bağımsızdır. Modem ve kablo konusunda şüpheniz varsa operatöre modemin tam modelini sorup LAN portunun hızını teyit ettirmek en kısa yoldur. Rehber 03.10.2026 tarihinde hazırlandı.
