Fiber kurulum ekibi gidiyor, ilk gün her şey yolunda görünüyor, sonra ikinci gün internet dakikalarca gidip geliyor. Bu, "yavaş internet" değil; bağlantı komple kopuyor. İkisi çok farklı iki sorun; teşhis yolları da farklı. Bu yazıda montaj sonrası fiber kopmalarının nereden geldiğini, hangi işaretlere bakılacağını ve montaj hatasını donanım arızasından nasıl ayıracağınızı anlatıyoruz.

Devamlı yavaşlıyor ama kopmuyor tablosu için ayrı bir yazımız var: fiber kurulumundan sonra internet yavaş. Aşağıdaki adımlar, hız düşmesi değil bağlantı kaybı yaşayan kullanıcılar için.

Önce kopmayla yavaşlamayı ayırt edin

Bağlantı kopuyorsa:

  • Web sayfası "sunucuya ulaşılamıyor" ile döner, "yavaş yükleniyor" ile değil.
  • Modem üzerindeki internet ışığı (globe / WAN) söner ya da yanıp söner.
  • Bilgisayarınızın ağ ikonu "internet yok" işaretine düşer.
  • Görüntülü görüşme, oyun ve akış aynı anda durur.

Yavaşlamada ise ışıklar sabit yanar, sadece hız hissedilir biçimde düşer. Kopma yaşıyorsanız aşağıdaki adımlar sizin için; yavaşlama yaşıyorsanız yukarıdaki yazıya bakın.

ONT ışıkları ne söylüyor?

Fiber kurulumdan sonra modemin (ya da ONT — Optical Network Terminal) üstünde tipik olarak şu ışıklar bulunur:

Işık Sabit yeşil Yanıp sönen Kırmızı / sönük
POWER Cihaz açık Açılıyor Beslemede sorun
PON Fiber hattı hazır Oturum kuruluyor Fiber sinyali yok
LOS (sönük olması normal) (yanıp sönme dikkat) Işık kaybı — fiziksel sorun
LAN / Wi-Fi Cihaz bağlı Veri geçişi Bağlı cihaz yok
INTERNET / WAN PPPoE oturumu açık Oturum kuruluyor Oturum düşük

Yaşadığınız kopma sırasında hangi ışığın değiştiğine bakmak, sorunu neredeyse yarı yarıya daraltır. LOS ışığı kırmızıya dönüyorsa fiziksel bir fiber sorunu var demektir; ayrıntı için fiber modem LOS ışığı kırmızı yanınca ne yapmalı yazımıza bakın. INTERNET ışığı düşüyor ama PON hâlâ yeşil kalıyorsa sorun oturum tarafında — büyük olasılıkla PPPoE.

Kopmanın üç tipik kaynağı

Fiber kurulum sonrası ilk günlerde yaşanan kesikler genellikle şu üç kategoriden birine düşer:

1. Fiziksel fiber hasarı (montaj kaynaklı)

Fiber optik kablo bakırdan çok daha hassastır. En sık görülen montaj hataları:

  • Kabloyu keskin açıdan büken kelepçe. Fiber kablosunun bir "minimum büküm yarıçapı" vardır; bunun altına inildiğinde iç iletim kaybı başlar. Kablo görünürde sağlam olabilir; kopma sadece belli ısıda veya belli zamanlarda ortaya çıkar.
  • Konnektör kirliliği. Kurulum sırasında konnektörün ucuna toz veya parmak izi bulaşırsa sinyal aralıklarla zayıflar. İlk gün sorunsuz, ikinci gün kopmalı bir tablo bu belirtiyle uyumludur.
  • Duvar geçişinde ezilen kablo. Menteşe altına, kapı arkasına, halının kıvrımına gelen fiber, günlük hareketle mikro kırılmalar yaşar.

Belirti: LOS ışığı ara ara kırmızı yanıyor; sinyal gücü değerleri (RX power) modem arayüzünde dalgalı; koptuğunda tüm modemin PON ışığı da düşüyor.

2. ONT donanım arızası

Kutunun kendisi arızalı olabilir. Belirtiler:

  • Modem uzun süre çalıştıktan sonra kendi kendine yeniden başlıyor (log defterinde "unexpected reboot").
  • Isındıkça kopma sıklığı artıyor; sabah az, akşam çok.
  • Güç kaynağı (adaptör) uğulduyor veya sıcaklığı normalin üzerine çıkıyor.

Bu tipteki bir sorunu montaj hatasından ayırmanın en pratik yolu: ONT'nin durumunu operatöre uzaktan bakması için sordurmak. Operatörün ağ yönetim sistemi (OLT tarafı) cihazın ne zaman düştüğünü, hangi hatayı verdiğini kayıt altında tutuyor.

3. PPPoE oturumunun düşmesi

Fiziksel bağlantı sağlam, LOS ışığı sabit yeşil, PON yanıyor — ama INTERNET ışığı ara ara sönüyor. Bu tabloda büyük olasılıkla PPPoE oturumu düşüyor. Nedenleri:

  • Yanlış PPPoE kullanıcı adı / şifre (kurulumcu yanlış girdi).
  • Operatör tarafında hesap tanımı eksik veya çift oturum çakışıyor.
  • Modem MTU değeri yanlış ayarlanmış; büyük paketler yolda parçalanıyor ve oturum düşüyor.
  • MAC adresi filtresi (nadir; bazı iş bağlantılarında).

Belirti: kopma yaşandığında PON ışığı yeşil kalır, sadece INTERNET yanıp söner. Modem log defterinde "PPPoE session terminated" satırları görürsünüz.

Ayırt etmek için adım adım kontrol

Aşağıdaki sırayı takip edin; ekstra alet gerektirmiyor:

  1. Kopma anını yakalayın. Modemin ışıklarına bakın: hangi ışık değişti? Fotoğraf çekin, tarihli.
  2. Modemin web arayüzüne girin (genelde 192.168.1.1 ya da 192.168.0.1). "Status" veya "Diagnostics" sekmesinde iki değere bakın: RX power (alınan optik sinyal gücü) ve PPPoE oturum durumu.
  3. RX power değerini gün içinde iki farklı zamanda not edin. Değer değişmiyorsa fiziksel katman kararlıdır. Değer sallanıyorsa fiziksel kablo/konnektör sorunu yüksek ihtimal.
  4. Modemin sistem loglarını açın. Genelde "System Log" veya "Event Log" başlığı altında. "PON down", "LOS", "reboot", "PPPoE terminated" satırlarını arayın. Kopma zamanıyla eşleşen satırlar hangi kategoride?
  5. Fiber kablosunun yolunu takip edin. Duvar çıkışından modeme kadar, hiçbir yerde 90 dereceden dar bir kıvrıma girmediğinden emin olun. Kablo kelepçesinin altındaki büküme, kapı arkasındaki kıvrıma bakın.
  6. Modemi soketten çıkarıp fiber jumper'ı bağlıyken kımıldatmayın. Fiber ucundaki kirlilik veya oturmama sorununu test için, kurulum ekibini çağırıp konnektörü temizletmek gerekir; ev kullanıcısı olarak konnektör ucuna dokunmayın.

Bu beş adımın çıktısı elinizde olursa operatörle konuşurken çok daha etkili olursunuz. "Sürekli kopuyor" demek yerine, "24 saatte 11 kere PON düştü, RX power sabah −24 dBm'den akşam −27 dBm'e iniyor, sistem log'da LOS satırları var" demek servis kaydını doğru kategoride açar.

Ne zaman operatörü, ne zaman montaj ekibini çağırın?

  • LOS ışığı kırmızı yanıyor ya da RX power dalgalı → montaj ekibi. Fiziksel kablo veya konnektör sorunu.
  • PON yeşil, INTERNET düşüyor → operatör müşteri hizmetleri. PPPoE veya hesap tanımı sorunu.
  • Modem kendiliğinden yeniden başlıyor, ısındıkça kötüleşiyor → operatör. ONT değişimi gerekebilir.
  • Belirli saatlerde herkes kesiliyor → operatör. Bölgesel bakım / arıza mesajı.

İki tarafı da aramadan önce yukarıdaki gözlemleri yazın. Kayıtlı bir arıza numarası olmadan yapılan görüşmeler genellikle yeniden başlatma tavsiyesiyle biter.

Fiber tarifelerinizi karşılaştırmadan önce

Sorununuz kurulum kalitesinden kaynaklanıyorsa operatör değiştirmek çözüm olmayabilir; aynı montaj ekibi başka bir operatör için de gelebilir. Yine de bulunduğunuz operatörden memnun değilseniz taahhütsüz fiber tarifeleri sayfasından kayıtlı seçenekleri süzebilir, altyapı sorgulama aracıyla adresinize hangi operatörlerin fiber hizmet verdiğini kontrol edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kurulumun ilk günü her şey yolundaydı, ikinci gün başladı. Neden?

Çoğu zaman konnektör oturması ya da mikro büküm bu tabloyu üretir. İlk gün ısı ve gerilim henüz oturmamıştır; birkaç saat sonra kablo yerleşince kritik nokta ortaya çıkar. Bu belirtiyle önce fiziksel katmana bakılır, montaj ekibi çağrılır.

LOS ışığı sürekli değil, sadece ara ara kırmızı yanıyor. Bu ciddi mi?

Evet. LOS "signal loss" demektir; kırmızı yandığı süre boyunca fiber sinyali yok. Aralıklı yanması, sürekli yanmasından daha az önemli değildir — sadece nedeni bulmak zorlaşır. Kablo yolunda mikro büküm veya konnektör kirliliği en olası sebeplerdir. Ayrıntılı yönlendirme için fiber modem LOS ışığı kırmızı yanınca ne yapmalı yazısına bakın.

PPPoE oturumu düştüğünde modemi yeniden başlatmak çözüyor. Kalıcı çözüm ne?

Yeniden başlatmak yeni bir oturum açtığı için semptomu geçici olarak kaldırır ama nedeni çözmez. Kalıcı çözüm için operatör tarafında hesap tanımının kontrol edilmesi, MTU değerinin uygun ayarlanması ve eş zamanlı ikinci bir oturum açık kalmadığından emin olunması gerekir. Operatöre "PPPoE oturumum sık düşüyor, hesabımdaki eş zamanlı oturum sayısını kontrol eder misiniz" diyerek arayın.

Kurulum ekibi "biz işi bitirdik, sorun modemde" diyor. Ne yapabilirim?

Modemin loglarını, RX power değerlerini ve kopma saatlerini yazılı olarak müşteri hizmetlerine iletin. Operatör kendi OLT tarafından cihazın ne zaman düştüğünü görebilir; sizin gözleminizle çakıştığında sorunun ONT ya da fiziksel hat kaynaklı olduğu net biçimde ortaya çıkar. Bu kayıtla ikinci bir teknik ekip talep etme hakkınız daha güçlü olur.

Bu yazı teknik teşhis rehberidir; kesin arıza tespiti için operatörünüzün yetkili ekibinin yerinde ölçüm yapması gerekir. Modemin fiber giriş konnektörüne çıplak elle dokunmayın; lazer sinyali göze zararlıdır.