Fiber Kurulduktan Sonra İnternet Neden Yavaş? Adım Adım Teşhis

Fiber kurulumu tamamlandı, teknisyen gitti. Hız testini açıyorsun; tarife hızının çok altında bir değer görüyorsun. Bu durum hem sinir bozucu hem de ne yapacağını bilemez hale getiriyor. Sorunun kaynağı genellikle birkaç yerden biri; ve büyük kısmı modem tarafında çözülüyor.

Önce kablolu test yap

Hız testi her zaman Ethernet kablosuyla bilgisayardan yapılmalıdır. Wi-Fi, fiberin gerçek hızını yansıtmaz; bant kalabalığı, mesafe, duvar ve diğer cihazlar ölçümü bozar.

1. Bilgisayarı modem LAN portuna doğrudan Ethernet kablosuyla bağla.
2. Diğer cihazların Wi-Fi bağlantısını kes, diğer LAN kablolarını çıkar.
3. Hız testini yap.

Kablolu testte hedef hıza yakın değer çıkıyorsa sorun Wi-Fi tarafındadır. Kabloluya da düşük değer yansıyorsa devam et.

Eski modem fiber hızını taşıyamıyor olabilir

ADSL ya da VDSL döneminden kalan bir modem fiber hat üzerinde yüksek hız veremez. ADSL modemleri en fazla 24 Mbps, eski VDSL modemleri ise 50–100 Mbps aralığına kadar tasarlanmıştır. Tarife hızın bunun üzerindeyse bottleneck modemin kendisidir.

Teknisyen genellikle fiber ağ terminalini (ONT) monte eder ve mevcut modemini buna bağlar. Eğer modemin eski nesil bir cihazdaysa ONT'u doğru çalışıyor olsa bile gerçek hızı göremezsin.

Ne yapmalısın: WAN girişinde Gigabit Ethernet (1000 Mbps) destekleyen, fiber operatörün onayladığı bir modem kullan. Yeni cihaz alırken "Gigabit WAN" ibaresini ara.

ONT ile modem arasındaki Ethernet kablosu

Fiber ONT ile modem arasındaki kablo Cat5e veya Cat6 olmalıdır. Eski Cat5 kablo teknik olarak 100 Mbps'in üzerini taşımaya çalışır ancak bunu güvenilir biçimde yapamaz.

Ayrıca kablonun RJ-45 uçlarına tam oturduğundan emin ol. "Tık" sesi gelene kadar it. Çıkarıp tekrar takmak bazen yeterlidir.

PPPoE oturum çakışması

Bazı operatörler (özellikle Türk Telekom altyapısını kullananlar) bağlantıyı PPPoE protokolüyle kurar. Teknisyen yeni modemi bağlarken eski modem hâlâ çevrimiçi durumdaysa veya PPPoE oturumu tam kapanmamışsa yeni modem düzgün oturum açamaz.

Adımlar:

1. Eğer eski modem hâlâ ağa bağlıysa fişini çek ve ağdan tamamen çıkar.
2. ONT cihazını 2–3 dakika fişten çek.
3. Önce ONT'u tak; göstergeler sabitlenene kadar bekle (genellikle 1–2 dakika).
4. Ardından yeni modemi aç.
5. Modem yönetim arayüzüne gir, PPPoE kullanıcı adı ve şifreni tekrar gir. Bu bilgiler operatörün sana gönderdiği e-postada ya da abonelik belgelerinde yer alır; bulamazsan teknik destek hattından öğrenebilirsin.

Servis profili: hesapta hız tam ayarlanmamış olabilir

Altyapı fiziksel olarak kurulmuş olsa da operatör tarafındaki yazılım katmanında hesabına bant genişliği tam yansımamış olabilir. Bu nadir ama gerçek bir senaryo.

Yukarıdaki adımların hiçbiri işe yaramıyorsa operatörün teknik destek hattını ara. "Kablolu hız testim şu çıktıyı veriyor, hesabımın servis profili doğru mu?" diye sor. Teknik deserivis hattı line profil değişikliği uygulayabilir.

İndirme ve yükleme hızı ayrı değerlendir

Fiber tarifeler genellikle simetrik ya da asimetrik olabilir. Tarife belgenin yalnızca indirme hızı yazıyorsa yükleme testinin daha düşük çıkması normaldir; bu bir sorun değildir. Asıl sorun, indirme hızının tarife değerinin çok altında kalmasıdır.

Wi-Fi hızını artırma (kablolu test sorunsuzsa)

Kablolu testte hedef hıza ulaştıysan sorun Wi-Fi tarafındadır:

• Modem 5 GHz'i destekliyorsa bu banda geç; kısa mesafede indirme hızı belirgin biçimde artar.
• Modemi açık, engelsiz ve evi ortalayan bir konuma taşı.
• Modem yönetim panelinden Wi-Fi kanalını "otomatik" bırak ya da komşu ağların yoğun kullandığı kanallardan uzak dur.
• Birden fazla katı ya da yoğun duvarlı bir yapıda yaşıyorsan Mesh ağ sistemi veya powerline adaptör değerlendirilebilir; ancak bu adımlar ayrı bir araştırma konusudur. Önce kablolu teşhisi tamamla.

Fiber hız testini doğru okuma

Hız testi sonucu tarife hızının yüzde seksenine kadar ulaşıyorsa bu genellikle kabul edilebilir bir değerdir; hat kapasitesinin tamamı her an kullanıma açık olmayabilir. Tarifen 500 Mbps ise ve kablolu testte 420 Mbps alıyorsan sorun yoktur. 500 Mbps tarifede sürekli 50–80 Mbps alıyorsan bu düzeltilmesi gereken bir tablodur.

Hangi adımı önce denemelisin?

Sıralamayı şöyle düşün: önce kablolu test (Wi-Fi'yi elendir), ardından modem uyumluluğunu kontrol et, sonra ONT–modem kablosunu değiştir, en son PPPoE oturumunu yenile. Bu dört adımın büyük çoğunluğu ev içinde ve ücretsiz çözülür. Hiçbiri işe yaramazsa operatörünü ara.

Altyapı sorgulama aracıyla adresinde fiber altyapının aktif olup olmadığını kontrol edebilirsin. Eğer altyapı henüz fiber değil ama sana fiber diyorlarsa bu durum operatörle ayrıca görüşülmesi gereken bir konudur.

Sık sorulan sorular