Her gün aynı saatte internet kesiliyor: dört olası sebep ve nasıl ayırt edilir

Internet her gün aynı saatte 30 saniye ile birkaç dakika arasında kopuyor, sonra kendi kendine geri geliyorsa bu rastgele bir arıza değil; sistematik bir sebep var. "Her ay aynı gün kesiliyor" dediğimizde genelde fatura periyodundan söz ederiz, "akşamları yavaşlıyor" dediğimizde ise bölgedeki yoğunluktan. Oysa her gün aynı saatte internet kesiliyor şikâyeti bambaşka bir hikâye: bir zamanlayıcı var, saat geldiğinde tetikleniyor ve bağlantınız düşüyor.

Yıllardır bu şikâyetle gelen kullanıcıları dinlediğimizde dört sebep öne çıkıyor. Her birinin kendine özgü bir imzası var; birini diğerinden ayırmak için modem arayüzü, operatör araması ve biraz da gözlem yetiyor. Aşağıda her sebebi tek tek açıp hangi ipucu hangisine işaret eder, onu anlatıyoruz.

1. PPPoE 24 saat zaman aşımı: en sık karşılaşılan sebep

Türkiye'deki pek çok bakır ve fiber kurulumda modem, operatöre PPPoE adında bir oturum protokolüyle bağlanır. Operatör tarafı bu oturumun ömrünü sınırlar; çoğu sağlayıcı 24 saatlik bir pencere kullanır. Süre dolduğunda modem oturumu düşürür, yeni bir IP alır ve bağlantıyı yeniden kurar. Bu işlem iyi bir modemde 15–30 saniye arasıdır, görüntülü görüşmede donma, Netflix'te tampon doldurma veya online oyunda disconnect olarak hissedilir.

İpuçları:

• Kesilme her gün yaklaşık aynı saatte, dakika hassasiyetinde ama tam değil (gün gün 1-2 dakika kayabilir).
• Kesilmeden önce aktif indirme yoksa bile tetiklenir — yani kullanmasanız da olur.
• Modem logunda PPP LCP terminate, WAN connection reinitialize veya Session expired benzeri satırlar görürsünüz.
• Modem arayüzünde "WAN uptime" veya "Oturum süresi" alanı 23 saat 59 dakikaya yaklaştığında sıfırlanır.

Nasıl kontrol edilir: Modem arayüzüne girin (çoğu modemde 192.168.1.1), WAN veya durum sayfasına bakın. "Connection uptime" alanı 86400 saniyeye yaklaşıyor ve sıfırlanıyorsa sebep bu.

Çözümü var mı? Pek çok modemde "PPP yeniden bağlanma zamanı" ayarlanabilir. Saati 03:00–05:00 gibi uyku vaktine alırsanız kesilme sizi rahatsız etmez. Operatörle de konuşabilirsiniz ama 24 saat zaman aşımı genelde operatör tarafında zorunlu bir ayardır; tamamen kaldırılamaz.

2. Operatör bakım penceresi: haftanın belli günlerinde

Operatörler bölgesel santral, DSLAM veya OLT ekipmanı üzerinde planlı bakım yaparlar. Bu bakımlar genelde gece yarısı ile sabah altı arasına, bazen de haftanın belirli bir gününe denk gelir. Bakım 5 dakika ile birkaç saat arasında değişebilir.

İpuçları:

• Kesilme her gün değil, haftada bir veya iki gün aynı saatte yaşanıyor.
• Komşunuzda da aynı saatte internet gidiyorsa güçlü işaret.
• Operatörün çağrı merkezi "bölgenizde planlı bakım" diye teyit eder, bazen tarih aralığı verir.

Nasıl kontrol edilir: Operatörün çağrı merkezini arayın ve adresinizi vererek "bu saatlerde bölgemde planlı bakım var mı" diye sorun. Yazılı teyit isterseniz operatörün online destek kanalından aynı soruyu yazılı sorun; ileride sorun uzadığında elinizde kayıt olur.

Çözümü var mı? Planlı bakım kullanıcı tarafından engellenemez. Ancak bakım süresi makul olmalıdır; haftada 3–4 kez aynı saatte uzun kesinti yaşıyorsanız bu artık "bakım" olmaktan çıkar, bir arızadır ve BTK'ya şikâyet hakkınız doğar.

3. Modem otomatik yeniden başlatma zamanlayıcısı

Pek çok tüketici modeminde "scheduled reboot" veya "otomatik yeniden başlatma" özelliği vardır. Modem ömrünü uzatmak, bellek sızıntısını temizlemek gibi gerekçelerle fabrika ayarı olarak gece bir saat tetiklenmiş olabilir. Operatör modem kiralaması aldıysanız bu özellik operatör tarafından toplu olarak etkinleştirilmiş olabilir.

İpuçları:

• Kesilme her gün tıpkı saat gibi, dakika sapması minimum (±1 dakika).
• Modem ışıkları tamamen söner ve yeniden açılır; yalnızca internet değil Wi-Fi ışığı da kayboldu.
• Toplam süre genelde 60–90 saniye arasıdır.

Nasıl kontrol edilir: Modem arayüzünde "Yönetim" veya "Sistem" menüsünü açın; "Scheduled Reboot", "Otomatik yeniden başlatma" veya "Reboot schedule" seçeneğini arayın. Aktifse saati görürsünüz.

Çözümü var mı? Evet, kullanıcının elinde. Zamanlayıcıyı kapatın veya saati gündüz dışına kaydırın. Modem kiralamaysa ve bu seçenek arayüzde görünmüyorsa operatörden "modem otomatik reboot zamanlayıcısını kapatın" diye yazılı destek talebi açın.

4. Ebeveyn kontrolü veya erişim programı

Modemde veya ağ yöneticisi olarak kurulmuş bir yazılımda belirli saatlerde internet erişimini kesen bir kural tanımlı olabilir. Evde çocuk varsa daha önce aktifleştirilip unutulmuş da olabilir, ikinci el bir modemsa önceki sahibinin kuralı kalmıştır.

İpuçları:

• Kesilme hep bir cihazda yaşanıyor (örneğin oyun konsolu veya bir telefon), diğer cihazlar normal çalışıyor.
• Veya aksine: tüm cihazlarda internet kesiliyor ama Wi-Fi sinyali hâlâ görünüyor, yalnızca internet gidiyor.
• Modem logunda "Access Control triggered" veya "Parental control block" tarzı satırlar olur.

Nasıl kontrol edilir: Modem arayüzünde "Access Control", "Ebeveyn Kontrolü", "URL Filtering" veya "Time Restriction" menüsüne girin. Tanımlı kural varsa saat ve etkilenen cihaz orada görünür.

Hızlı eleme tablosu

Teşhisi doğrulamak için yapılacak ilk şey modem logunu okumaktır; çoğu modemde "Sistem günlüğü" veya "System log" sekmesinde bulunur. İkinci adım bir komşunuza "sen de aynı saatte yaşıyor musun" diye sormaktır — operatör kaynaklı mı değil mi, bu kadar basit anlaşılır.

Sorun operatör tarafındaysa ve bakım değil kronik bir hat sorunuysa, adresinizdeki altyapıyı altyapı sorgulama sayfasından kontrol edip hangi operatörlerin hat sağladığını görebilirsiniz; farklı bir operatöre geçmek bazen tek pratik çözüm olabilir.

Sık sorulan sorular

Bu yazıdaki teknik mekanizmalar genel geçerdir; adresinize özel durum için modem log kayıtlarınız ve operatör cevapları esas alınmalıdır.