SIP ALG modemde açık mı kapalı mı olmalı? VoIP sorunlarının sık kaynağı

SIP ALG modemde açık mı kapalı mı olmalı sorusunun kısa cevabı basit: kapalı olmalı. VoIP telefon (yani internet üzerinden çalışan sabit hat ya da bulut santral hizmeti) kullananların yaşadığı "aramada karşı taraf beni duyuyor ama ben duymuyorum", "çağrı 30 saniye sonra kesiliyor", "aranamıyorum, çağrı hiç ulaşmıyor" tarzı problemlerin ezici çoğunluğu modemdeki SIP ALG'nin işi bozmasından kaynaklanır. Bu yazıda SIP ALG'nin ne yaptığını, neden bozduğunu ve TP-Link, Huawei ve Zyxel modemlerde nasıl kapatılacağını anlatıyoruz.

SIP ALG nedir, neden var?

SIP ALG'nin açılımı "Session Initiation Protocol Application Layer Gateway". Türkçesi: SIP protokolü için uygulama katmanı ağ geçidi. Modeminizin içinde çalışan, VoIP trafiğine dokunmaya çalışan bir yardımcı işlev diyebilirsiniz.

Ne yapması bekleniyor? Ev interneti bağlantınızda çoğunlukla NAT var — yani modeminizin bir tane genel IP'si var, ev içindeki cihazlarınız 192.168.x.x gibi özel IP'ler kullanıyor, modem ikisini eşleştiriyor. SIP protokolü ise mesaj gövdesinin içine "beni şu IP'den şu porttan çağırın" bilgisini yazar. NAT bu bilgiyi otomatik olarak değiştirmez; mesajın gövdesinin içine gömülüdür.

Sonuç: dışarıdan gelen çağrı mesajı içeride hangi cihaza gideceğini bilemez ya da içerideki telefon dışarıya "beni özel IP'den ara" der. SIP ALG bu boşluğu doldurmak için tasarlandı: SIP mesajını modem üzerinde açar, IP ve port bilgisini genele göre yeniden yazar, sonra ilettirir.

Peki neden bu kadar sık sorun çıkarıyor?

Fikir kağıt üzerinde iyi ama gerçekte tam tersi çalışıyor. Bunun birkaç sebebi var:

• SIP protokolü çok esnek. SIP mesajlarının nasıl yazılacağının onlarca varyasyonu var, RFC güncellemeleri devam ediyor. Modem üreticisi 5 yıl önce yazdığı ALG kodunu güncellemiyor; bugünün SIP paketleri o kodun tanımadığı biçimlerde geliyor.
• Şifreli SIP'i göremez. Bugün ciddi VoIP sağlayıcılarının önemli bir kısmı SIP trafiğini TLS ile şifreliyor. ALG mesajı okuyamayınca ya trafiği bırakır (iyi senaryo) ya paketi bozar (kötü senaryo).
• Zamanaşımı ayarları oynatılır. ALG kendi kayıt penceresini modeme dayatır. VoIP santralı "her 60 saniyede bir yenile" derken modem 30 saniyede kaydı düşürür. Sonuç: çağrı gelmez, çünkü sunucuda görünürlüğünüzü kaybetmişsinizdir.
• Çağrı gövdesi bozulur. SDM (Session Description) bölümündeki codec bilgisini, medya portlarını yanlış eşler; iki taraf birbirine ses gönderir ama karşılıklı doğru porttan dinlemez. Tipik sonuç: tek yönlü ses.

Bu yüzden Cisco, Grandstream, 3CX gibi VoIP tarafında ciddi tüm sağlayıcıların kurulum kılavuzunda ilk madde şudur: "modemde SIP ALG'yi kapatın". Sunucular NAT sorununu kendileri çözer (keep-alive, STUN, ICE gibi mekanizmalarla). Modemden yardım istemezler; sadece kendilerine karışılmamasını isterler.

Belirtileri: SIP ALG bozuyor mu bende?

Aşağıdakilerden birden fazlasını yaşıyorsanız modemdeki SIP ALG'yi kapatmak ilk deneyeceğiniz adımdır:

• Aradığınız kişi sizi duyar ama siz onu duymazsınız (ya da tersi) — tek yönlü ses.
• Çağrı belirli bir saniye sonra otomatik düşer (30, 60, 300 saniye gibi sabit değerler).
• Cep telefonundan sabit numaranıza yapılan aramalar hiç ulaşmaz.
• Santral yazılımı "not registered" ya da "registration timeout" hatası verir; birkaç dakikada bir kaydeder.
• IP telefonu bir modem üzerinden çalışırken sorun çıkar, mobil hat üzerinden aynı hesap sorunsuz çalışır.

Kablo çıkarıp modemi ayarlamadan önce şunu bir gözden geçirin: bu belirtilerin hiçbirini yaşamıyor, sabit hattınız düzgün çalışıyorsa SIP ALG'ye dokunmaya gerek yok. Ama sorunu şimdi görüyorsanız aşağıdaki adımlar sırayla marka marka.

Marka bazında SIP ALG nasıl kapatılır?

Panel ekranları model versiyonuna göre değişir; ama menü sözlüğü aşağı yukarı şu şekildedir.

TP-Link modemlerde

1. Tarayıcıdan 192.168.1.1 ya da 192.168.0.1 adresini açın; kullanıcı adı/şifre modemin altında yazıyor.
2. Üst menüden Advanced (Gelişmiş) sekmesine geçin.
3. Sol menüde NAT Forwarding başlığını açın; içinde ALG alt sekmesi olur.
4. SIP ALG satırının yanındaki kutunun işaretini kaldırın; Save / Kaydet.
5. Modemi yeniden başlatın (Kaydet çoğu modelde otomatik reset gerektirmez, ama şüpheye düşerseniz elektrikten çekip 10 saniye sonra takın).

Huawei modemlerde

1. Tarayıcıdan 192.168.1.1 ya da 192.168.100.1 adresini açın.
2. Üstteki menüden Security (Güvenlik) sekmesine girin.
3. Sol menüde ALG Configuration ya da ALG Ayarları başlığı vardır.
4. SIP kutusundaki tik'i kaldırın. Bazı Huawei modellerde H.323 ALG ve RTSP ALG de aynı ekranda olur; VoIP için SIP ALG'yi kapatmak yeterlidir.
5. Apply / Uygula dedikten sonra modemi yeniden başlatın.

Zyxel modemlerde

1. Tarayıcıdan 192.168.1.1 adresini açın; genelde admin/1234 veya modemin altındaki bilgi ile giriş.
2. Üst menüden Network Setting → NAT başlığına girin.
3. Sağ üstte ALG sekmesi olur.
4. SIP ALG Enable kutucuğunu kaldırın; ayrıca SIP Signaling Port varsa varsayılan 5060'ı bırakın.
5. Apply deyip modemi yeniden başlatın.

Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone'un dağıttığı bazı modemlerde bu menüler kilitlidir; kullanıcı gövdesinde ALG kontrolü gösterilmez. O modemlerde çare, ya operatörün servisine SIP ALG kapatma talebi açmak ya da kendi modeminizi bridge modda kullanmaktır. VoIP'in ciddi bir iş kaynağı olduğu senaryolarda modemi bridge'e alıp arkasına kendi router'ınızı takmak en kesin çözümdür.

Kapattıktan sonra ne değişir, ne değişmez?

SIP ALG kapatıldıktan sonra:

• Yenile-kaydet zaman aşımı sorunu ortadan kalkar; santral kendi keep-alive'ıyla çalışır.
• Tek yönlü ses genellikle biter, çünkü SDM içindeki port bilgisi artık modem tarafından değiştirilmiyor.
• TLS ile şifreli SIP artık modemi rahat geçer.

Değişmeyen şey: NAT'ın kendisi hala aynı yerde. VoIP sağlayıcısı NAT'ı zaten kendi mekanizmalarıyla çözer, modemden yardım istemez. Buna güvenebilirsiniz.

CGNAT'sanız SIP ALG'yi kapatmak yetmez

Birçok kullanıcı SIP ALG'yi kapatır ama sorun devam eder — çünkü asıl problem operatör tarafındaki CGNAT'tır. Operatör size gerçek bir genel IP değil, kendi havuzundan paylaşılan bir IP verir. Bu durumda dışarıdan çağrı, iç santrale port yönlendirme kurulamadığı için ulaşmayabilir. CGNAT üzerinde nasıl çalışıldığını ayrı bir yazıda anlattık: CGNAT nedir, port açılamıyor sorunu. Sabit hat işini ciddi tutuyorsanız operatörünüzden statik/gerçek IP talep etmek en temiz çözümdür.

Sık sorulan sorular

Not: bu yazıdaki modem panel adımları güncel firmware sürümlerine göre yazıldı (28 Eylül 2026). Model ve firmware sürümüne göre menü isimleri farklı olabilir; içerik değişmez, sadece yol biraz kayabilir.